ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ କଂଗ୍ରେସ ସହଯୋଗୀ ଦଳର ପରାଜୟ ଇଣ୍ଡିଆ ମିଳିତ ମଞ୍ଚର ଭବିଷ୍ୟତ ଏବଂ ଏକତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ପରାଜୟ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସୁବିଧାଜନକ କାରଣ ହରିୟାଣା ପରେ ଏହା ବିଜେପି ବିପକ୍ଷରେ କ୍ରମାଗତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ପରାଜୟ। ଏହି ପରାଜୟ ପରେ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ହେବାକୁ କଂଗ୍ରେସର ଉଦ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଏକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଜେଏମଏମ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମିଳିତ ମେଣ୍ଟର କ୍ରମାଗତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଜୟ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ କିଛି ଆଶ୍ବସ୍ତି ଦେଇଛି।
ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରାଜୟର ସଙ୍କଟ ତୁଳନାରେ ଝାଡଖଣ୍ଡର ବିଜୟ କେବଳ ଏକ ଛୋଟ ସଫଳତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପରେ କଂଗ୍ରେସ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଘୋର ନିରାଶାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି। ୱାୟନାଡରେ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭଦ୍ରାଙ୍କ ବଡ଼ ବିଜୟ ସତ୍ତ୍ୱେ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେପରି ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନ ନାହିଁ। ଝାଡଖଣ୍ଡରେ ଜେଏମଏମ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମିଳିତ ମଞ୍ଚର ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳର ଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ପ୍ରତି କଂଗ୍ରେସ କିପରି ଯାତ୍ରା କରିପାରିବ।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି କ୍ରମାଗତ ପରାଜୟ ସତ୍ତ୍ବେ କଂଗ୍ରେସ ଆକ୍ସନ୍ ମୋଡକୁ ଆସୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ। କଂଗ୍ରେସ ହାଇ କମାଣ୍ଡ ଏକ ସ୍ଥିର ଢାଞ୍ଚା ଥିବା ଜଣାପଡିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମନୋନୀତ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରୁଛନ୍ତି। ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ଯୋଗୁ ଦଳ ହୁଏତ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଆଶ୍ବସ୍ତି ପାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରାଜୟ ପୁଣିଥରେ ଗାନ୍ଧୀ-ଭଦ୍ରା ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ଏଥିରେ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିକାଂଶ ଆସନ ଜିତିଥିଲା ଯାହା ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିଥିଲା। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରେ ୱାୟନାଡ ଆସନ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଏଠାରେ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଛନ୍ତି। ତେବେ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟଙ୍କାଙ୍କ ୱାୟନାଡର ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନକୁ ଦଳର ଏକ ତ୍ରୁଟି ବୋଲି ମନେ କରୁଛନ୍ତି।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଯେପରି ଉଭୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଝାଡଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ, ଏପରିକି ସ୍ଥାନୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ‘ଅଟକି ରହିଥିବା ରେକର୍ଡ ଖେଳାଳି’ ଭଳି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଏହାର କାରଣ ଏହା ‘ସମ୍ବିଧାନ ସଂରକ୍ଷଣ’ ଏବଂ ‘ଜାତି ଜନଗଣନା’ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଟକି ରହିଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସାମାଜିକ ସମୀକରଣ ଏବଂ ରଣନୀତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଲଢ଼େଇ କରାଯାଇଥିଲା।
ଯେଉଁଠାରେ ବିଜେପି ଏବଂ ଆରଏସଏସ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାରକୁ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ। ‘ବଣ୍ଟେଙ୍ଗେ ତୋ କଟେଙ୍ଗେ’ ଭଳି ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇ ଜାତି ବିଭାଜନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ମରାଠା ସଂରକ୍ଷଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ବିରୋଧରେ ଓବିସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କ୍ରୋଧକୁ ପୁଞ୍ଜି କରି ‘ଲଡକି ବାହିନ’ ପରି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଅଭିଯାନରେ ‘ସମ୍ବିଧାନ’ ଏବଂ ‘ଜାତି ଜନଗଣନା’ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଟକି ରହିଥିଲେ।
ଅପରପକ୍ଷରେ ଝାଡଖଣ୍ଡରେ ହେମନ୍ତ ସୋରେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଅଭିଯାନ ମହିଳାମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା, ଆଦିବାସୀ ଏକତାକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ବିଜେପିର ‘ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ’ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସହାନୁଭୂତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲା। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଏବଂ ଝାଡଖଣ୍ଡରେ ଚାରି ଦିନ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୱାୟନାଡ଼ ପାଇଁ ତିନି ଦିନ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ‘ୟୁନାଇଟେଡ୍ କଂଗ୍ରେସ’ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିବସେନା (ୟୁବିଟି) ଏବଂ ଏନସିପି (ଶରଦ ପାୱାର) ପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡିଛି।
କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରବକ୍ତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ଣୈଳୀକୁ ସୁରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଝାଡଖଣ୍ଡ ଏବଂ ୱାୟନାଡରେ ବିଜୟ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଫଳାଫଳର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ‘ଆଦାନୀ’କୁ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରିବାରେ ରଣନୀତି ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରଥମେ ସେ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇଥିଲେ ‘ଆଦାନୀ ମୋଦୀ ଏକ୍ ହୈ ତୋ ସେଫ୍ ହୈ’ ଏବଂ ତା’ପରେ ଧରାବୀ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନାରୁ ଆଦାନୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ହଟାଇବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଗୁଜୁରାଟ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲା।
ବିଧାନସଭା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଦର୍ଶନ ବିଜେପି ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଖରାପ ହୋଇଛି। କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସମସ୍ତ ତିନୋଟି ଆସନ ଜିତିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଗୋଟିଏ ଆସନ ବଜାୟ ରଖିବା ବ୍ୟତୀତ ରାଜସ୍ଥାନ, ଆସାମ, ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ଗୁଜୁରାଟରେ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଦର୍ଶନ ନିରାଶାଜନକ ହୋଇଛି। ଏହିପରି, କଂଗ୍ରେସର ଆଉ ଏକ ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଷ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ବିନା ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।
