ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଭାରତର ପ୍ରଜନନ ହାର

ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଭାରତର ପ୍ରଜନନ ହାର

ଭାରତର ମୋଟ ପ୍ରଜନନ ହାର (TFR) ପ୍ରାୟ ୨ ହୋଇଛି । ଜାତୀୟ ପରିବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ -୫ (NFHS-5) ର ତଥ୍ୟ କହୁଛି ଯେ ୨୦୧୬ ରେ ୨.୨ ଥିବା TFR ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ଦୁଇକୁ ଖସି ଆସିଛି । ଅର୍ଥାତ୍, ଜଣେ ମହିଳା ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ପ୍ରସବ କରୁଥିବା ହାରାହାରି ସଂଖ୍ୟା ୨.୨ ରୁ ଦୁଇକୁ ଖସି ଆସିଛି । ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ରହିଛି ।

ଜାତୀୟ ପରିବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ -୫ ତଥ୍ୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗର୍ଭନିରୋଧକ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ହାର (ସିପିଆର) ବର୍ତ୍ତମାନ ୫୪ ପ୍ରତିଶତରୁ ୬୭ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବୁଧବାର ଏହି ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ଯାହା ସୂଚାଇ ଦେଉଛି ଯେ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି । ୨୦୧୫ ରୁ ୨୦୧୬ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ଭେର ଚତୁର୍ଥ ସଂସ୍କରଣରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ TFR ୨.୨ ଥିଲା । ୨୦୧୯ ରୁ ୨୦୨୧ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପଞ୍ଚମ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଜନନ ହାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।

୨.୧ ର ଏକ TFR ଏକ ହାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯାହା ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ସ୍ଥିରତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମହିଳା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ ମରିଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ କୌଣସି ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ ।

NITI ଆୟୋଗ ସଦସ୍ୟ (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ) ଭି.କେ ପାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ NFHS-5 ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ଅଧିକ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି । ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ଛତିଶଗଡ, ହରିୟାଣା, ଝାଡଖଣ୍ଡ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଦିଲ୍ଲୀର ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ, ଓଡିଶା, ପୁଡୁଚେରୀ, ପଞ୍ଜାବ, ରାଜସ୍ଥାନ, ତାମିଲନାଡୁ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା । ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ, ଝାଡଖଣ୍ଡ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ଅନ୍ୟ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଲେଭଲ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।