ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଓ କର୍ମଫଳର ଦେବତା ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ବ୍ୟକ୍ତିର ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଶନିଦେବ ତାଙ୍କୁ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଶନିଦେବଙ୍କ କଥା ଆସିଲେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସାଢ଼େସାତୀ ଓ ଢୈୟା ଭଳି ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ମାନ୍ୟତା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମନକୁ ଆସିଥାଏ । ତେବେ ଶନିଦେବ କେବଳ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା ଦେବତା ନୁହେଁ, ବରଂ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଉଚିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
କର୍ମଫଳର ଦେବତା ଶନିଦେବ:
ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଶନିଦେବ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ନବଗ୍ରହଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ରହିଛି ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ । ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ, ଶୃଙ୍ଖଳା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସଂଘର୍ଷ ଓ କର୍ମଫଳର କାରକ ଭାବେ ଧରାଯାଏ । ଶନିଦେବ ମକର ଓ କୁମ୍ଭ ରାଶିର ସ୍ୱାମୀ । ତାଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୟାମ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ସେ କଳା କିମ୍ବା ଗାଢ଼ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତି । ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ କାଉକୁ ତାଙ୍କର ବାହନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
ଶନିବାର କାହିଁକି ହୁଏ ଶନିଦେବଙ୍କ ପୂଜା?
ଶନିଦେବଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶନିବାର ଦିନକୁ ଧରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଶନିଦେବଙ୍କ ପୂଜା କରି ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରନ୍ତି । ଏହାସହ ଶନିବାର ହନୁମାନଜୀଙ୍କ ପୂଜାର ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି । ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ହନୁମାନ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ରାବଣଙ୍କ ବନ୍ଦୀଶାଳାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ହନୁମାନ ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଶନିଦେବଙ୍କ ବିଶେଷ କୃପା ରହେ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଶନିଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରତ୍ନ :
ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ମାନ୍ୟତାରେ ନୀଳମଣି ରତ୍ନକୁ ଶନିଦେବଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ବ୍ଲୁ ସାଫାୟାର (Blue Sapphire)ବା ନୀଳମଣି କୁହାଯାଏ । ଧାର୍ମିକ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ନୀଳମଣି ସାହସ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରତୀକ । ତେବେ ରତ୍ନ ପିନ୍ଧିବା ସମ୍ପର୍କିତ ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମକୁଣ୍ଡଳୀ ଆଧାରରେ କରାଯାଏ ।
ଶନି ଶିଙ୍ଗଣାପୁରରେ ବିରାଜିତ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଶନିଦେବ:
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶନି ଶିଙ୍ଗଣାପୁର ଶନିଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ । ଏଠାରେ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଶିଳା ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ସ୍ଥାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମାନ୍ୟତା ହେଉଛି, ଏଠାକାର ଅନେକ ଘରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କବାଟ ଓ ତାଲା ଲଗାଯାଉନଥିବା ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଆସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ଶନିଦେବ ସମଗ୍ର ଗାଁକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଭୁଲ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ବର୍ତ୍ତିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଶନିଦେବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଆସ୍ଥାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ:
ଶନିଦେବଙ୍କ ଆରାଧନାକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଓ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଚଳିତ ରହିଛି । ଭକ୍ତମାନେ ଶନିବାର ପୂଜାପାଠ କରିବା ସହ ହନୁମାନଜୀଙ୍କ ଆରାଧନା କରି ଶନିଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରନ୍ତି । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଆମକୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ, ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ । କାରଣ ଶନିଦେବଙ୍କୁ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବତା ଭାବେ ମାନାଯାଏ ।
