ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର୍ମ ଏବଂ ପିଣ୍ଡଦାନକୁ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଶାନ୍ତି ସହିତ ଜଡିତ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ରୀତିନୀତି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧନୀତି କରିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏ ପୁଅକୁ ପ୍ରଥମ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଏ । ଯଦି ପୁଅ ନଥାଏ ତେବେ ଝିଅଟିଏ ଏହିସବୁ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରି ପାରିବ ନା ନାହିଁ ସେନେଇ ଆମ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଙ୍କିମାରେ । ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନିୟମ ବିଷୟରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ।
ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକ ଅନୁସାରେ ବିଶେଷକରି ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଏହି ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ନିଛି ନିୟମ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହାକୁ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଜଣେ ଝିଅ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ରୀତିନୀତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ।
ସନାତନ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମକୁ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ମାନ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତିଳତର୍ପଣ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ପ୍ରଦାନ କରେ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ ।
ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧବ୍ରତ କରିବାର ପ୍ରାଥମିକ ଅଧିକାର ପୁଅକୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ପୁଅ ଦ୍ବାରା ଦିଆଯାଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ଏବଂ ପିଣ୍ଡଦାନ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେଥିପାଇଁ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଏହି କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇନଥାଏ । ଅନେକ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଝିଅମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ପାଳନ କରିଥାଆନ୍ତି ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ବାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ ତେବେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରିପାରିବେ । ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଜଣେ ଝିଅର ବୋହୂ, ନାତି କିମ୍ବା ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଏହି ଦାୟିତ୍ବ ନେଇପାରିବେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ କିଛି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜଣେ ପୁରୋହିତଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରାଯିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି ।
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରାନଯାଏ ତେବେ ପିତୃ ଦୋଷ ଭଳି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରୀତି ଅନୁସାରେ ତର୍ପଣ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବ୍ରତ କରିବା ମଧ୍ୟ ପରିବାରର ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଜଡିତ ।
