ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସାପମାନେ ମଣିଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି ଏବଂ ଲୁଚିବା ପାଇଁ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ କିଛି ସହଜ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରି ଏହି ବିପଦକୁ ଅନେକାଂଶରେ କମାଯାଇପାରିବ।
ଆବର୍ଜନା ଜମା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ: ବର୍ଷା ଦିନେ ଘରର ଛାତ, ବାଲକୋନି କିମ୍ବା ବଗିଚାରେ ପ୍ରାୟତଃ ପୁରୁଣା ଟବ୍, ଇଟା, କାଠ, ପାଇପ୍, କାର୍ଡବୋର୍ଡ ବାକ୍ସ ଏବଂ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଜମା ହୋଇ ରହିଯାଏ। ଏହିସବୁ ସ୍ଥାନ ସାପମାନଙ୍କ ଲୁଚିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ପାଲଟିଥାଏ। ତେଣୁ ସମୟ ସମୟରେ ଏଗୁଡ଼ିକର ସଫେଇ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଅଦରକାରୀ ଜିନିଷକୁ ହଟାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯଦି ବାଲକୋନି କିମ୍ବା ଛାତରେ ଗଛ ଲଗାଯାଇଛି, ତେବେ ତାହା ଆଖପାଖରେ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଘାସ କିମ୍ବା ଲତାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଘର ଭିତରକୁ ଆସିବା ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ: ଛୋଟ ଛୋଟ କଣା ଏବଂ ଫାଟ ମଧ୍ୟ ସାପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ଭିତରକୁ ପଶିବାର ରାସ୍ତା ବନିଯାଏ। କବାଟ ତଳର ଖାଲି ସ୍ଥାନ, ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ବା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାନ୍ଥର ଫାଟ, ପାଇପ୍ଲାଇନ୍ ଆଖପାଖର ଖୋଲା ସ୍ଥାନ, ଡ୍ରେନେଜ୍ ଆଉଟଲେଟ୍ ଏବଂ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍ ଭଳି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠି ଆବଶ୍ୟକ ସିଲାଣ୍ଟ ଲଗାନ୍ତୁ ଏବଂ ଡ୍ରେନ୍ କିମ୍ବା ଭେଣ୍ଟ୍ରେ ମଜବୁତ ଜାଲି ଲଗାନ୍ତୁ। ଯଦି ଘର ଛାତରୁ ପାଣି ବାହାରୁଥିବା ପାଇପ୍ର ମୁହଁ ଖୋଲା ଅଛି, ତେବେ ସେଥିରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାର ଜାଲି ଲଗାଇବା ଭଲ।
ପାଣି ଜମିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ: ବର୍ଷା ସମୟରେ ଟବ୍ ତଳ ପ୍ଲେଟ୍, ବାଲ୍ଟି, ଟାୟାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ପାଣି ଜମି ରହିବା ସାଧାରଣ କଥା। ଏହା କେବଳ ମଶା ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ହୋଇନଥାଏ, ବରଂ ବେଙ୍ଗ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ଯେହେତୁ ସାପମାନେ ଏହିସବୁ ଜୀବଙ୍କୁ ଶିକାର କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସାପ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଏ। ବର୍ଷା ପରେ ଟବ୍ର ପ୍ଲେଟ୍ ଖାଲି କରନ୍ତୁ, ଲିକେଜ୍ ଥିଲେ ତାହାକୁ ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯେପରି ପାଣି ଜମି ନରହେ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଗଛର ଡାଳ ଏବଂ ଲତା କାଟନ୍ତୁ: ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଘରର ବାଲକୋନି କିମ୍ବା ଛାତ ପାଖକୁ ଗଛର ଡାଳ ଆସୁଛି କିମ୍ବା କାନ୍ଥରେ ଘଞ୍ଚ ଲତା ମାଡ଼ିଛି, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟ ସମୟରେ କାଟୁଥାନ୍ତୁ। ଅନେକ ପ୍ରଜାତିର ସାପ ଖସଡ଼ା ନଥିବା କାନ୍ଥ, ପାଇପ୍, ଗଛର ଡାଳ ଏବଂ ଲତା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ କୌଣସି ବି ଡାଳ କିମ୍ବା ଲତା ଯେପରି ଘରର ଗ୍ରିଲ୍, ରେଲିଂ କିମ୍ବା କାନ୍ଥକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନକରେ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଘର ଆଖପାଖରେ ମୂଷା ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ: ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ସାପ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଅଧିକ ଆସନ୍ତି ଯେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିପାରେ। ଯଦି ଘର ଆଖପାଖରେ ମୂଷା, ବେଙ୍ଗ କିମ୍ବା ବଡ଼ କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥାଏ, ତେବେ ସାପ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ପୋଷା ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଲାରେ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଡଷ୍ଟବିନ୍ ସଦାସର୍ବଦା ଢାଙ୍କି ରଖନ୍ତୁ, ତଳେ ପଡ଼ିଥିବା ଫଳ ତୁରନ୍ତ ହଟାନ୍ତୁ ଏବଂ ଯଦି ମୂଷା ସମସ୍ୟା ଅଛି, ତେବେ ସମୟ ଥାଉଣୁ ତାର ପ୍ରତିକାର କରନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟର ଉତ୍ସ କମିଗଲେ ସାପ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ।
ଆଲୋକର ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ରଖନ୍ତୁ: ରାତିସାରା ଜଳୁଥିବା ପ୍ରଖର ଧଳା ଆଲୋକ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ଏହା ପରେ ବେଙ୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ ଜୀବ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ସାପ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଆସିପାରନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ବାହାରେ ଆଲୋକ ପାଇଁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର LED କିମ୍ବା ମୋସନ୍ ସେନ୍ସର ଲାଇଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏକ ଭଲ ବିକଳ୍ପ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ରାତିସାରା କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କ ଆଗମନ ମଧ୍ୟ କମ୍ ରହିଥାଏ।
