ଦୁନିଆରେ ଅନେକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଶିବଙ୍କୁ ସଂହାର କର୍ତ୍ତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ମନରୁ ପୂଜା କଲେ ମନୋସ୍କାମନା ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ । ଏକଥା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଯେ ଶିବ ହେଲେ ତୋପେ ବର ନହେଲେ କୋପେ ବର । ଇଏ ହେଉଛନ୍ତି ଗୋଟିଏ ଭଗବାନ ଯିଏ ଅଳ୍ପକେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଦୁନିଆରେ ଏମିତି ବହୁତ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଯାହା ସହିତ କିଛି ନା କିଛି ରହସ୍ୟ ଜଡିତ ହୋଇ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଆଜି କୌଣସି ଶିବ ମନ୍ଦିରର ରହସ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭଗବାନଙ୍କ ମନ୍ଦିରର କାହିଁକି ୩ ଥର ତାଳି ବଜାଯାଏ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା । ଏହା ପଛର କାରଣ କଣ ହୁଏତ ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣିଥିବେ । ହେଲେ ଆମେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଏହାର କାରଣ ବିଷୟରେ କହିବୁ ।
ଶିବ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ସମୟରେ ସାଧାରଣତଃ ଭକ୍ତମାନେ ୩ ଥର ତାଳି ମାରିଥାଆନ୍ତି । ଯାହା ବହୁ ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା । କିନ୍ତୁ ଏହାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ବ ରହିଛି । ଏହି ତାଳି ମାରିବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସମର୍ପଣ ଏବଂ ମନୋସ୍କାମନାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଗୋଟିଏ ପ୍ରତୀକ । ଏଥିସହ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ବାସ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସହିତ ଏହି ଭାବନା ଜଡିତ । ଯାହା ଦ୍ବାରା ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବନ୍ଧନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ବାସ ଅନୁସାରେ ୩ ଥର ତାଳି ବଜାଇବା ତିନି ଲୋକ – ସ୍ବର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନର ପ୍ରତୀକ । ଏହା ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମହେଶ୍ବରଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଅର୍ଥରେ ବଜାଯାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ୩ ଟି ତାଳିକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯାଇଛି ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଲୋକକଥା କହେ ଯେ ଭଗବାନ ଶିବ ଗଞ୍ଜେଇ ଏବଂ ଧାତୁର ପ୍ରଭାବରେ ଏକ ସମାଧି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି । ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଭବ କରାଇବା ପାଇଁ ତାଳି ବଜାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥାଆନ୍ତି । ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଜୋରରେ ତାଳି ବଜାଇବାର ପରମ୍ପରା ଏବେ ବି ପାଳନ କରାଯାଏ ।ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ, ଦ୍ବିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ତାଳିର ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ।
ପ୍ରଥମ ତାଳିର ଅର୍ଥ – ପ୍ରଥମ ତାଳି ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିର ପ୍ରତୀକ । ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ପାଇଁ ଭକ୍ତ ମହାଦେବଙ୍କ ଧାମରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଏହା ସୂଚାଇ ଥାଏ ।
ଦ୍ବିତୀୟ ତାଳିର ଅର୍ଥ – ଦ୍ୱିତୀୟ ତାଳି ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ଜଡିତ। ଏହି ସମୟରେ, ଭକ୍ତ ନୀରବରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ, କଷ୍ଟ ଏବଂ ମନରେ ଥିବା ଇଚ୍ଛାକୁ ଜଣାଇଥାଆନ୍ତି ।
ତୃତୀୟ ତାଳିର ଅର୍ଥ – ତୃତୀୟ ତାଳି ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଏବଂ କ୍ଷମାର ପ୍ରତୀକ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ପୂଜା ସମୟରେ ଯଦି କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ କିମ୍ବା ମନ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନପାରେ, ତେବେ ଭକ୍ତ ଏହି ତାଳି ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥାଆନ୍ତି ।
ଧାର୍ମିକ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ମତରେ, ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ସବୁବେଳେ ତାଳି ବଜାଇବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ସମୟ ଅଛି । ତେଣୁ, କେବଳ ପୂଜା, ଆଳତୀ କିମ୍ବା ଅଭିଷେକ ଭଳି ସମୟରେ ତାଳି ବଜାଇବା ଉଚିତ । ଏହି ସମୟରେ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଏବଂ ଭକ୍ତି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ତିନିଥର ତାଳି ମାରିବାର ପରମ୍ପରା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭକ୍ତି, ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ଅନେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରେ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ସମର୍ପଣ ବ୍ୟକ୍ତ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
