ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ନିୟମ ଓ ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରା ପଛରେ କିଛି ନା କିଛି ଧାର୍ମିକ, ଦାର୍ଶନିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଥିବେ ଯେ, ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପୂର୍ବରୁ ମୃତଦେହର ନାକ, କାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଖୋଲା ଅଙ୍ଗରେ ତୁଳା କିମ୍ବା କଫନ କପଡ଼ାର ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ ରଖାଯାଏ । ତେବେ ଏହା କେବଳ ଏକ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପଛରେ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ସହ କିଛି ବ୍ୟବହାରିକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରା ଓ ଶରୀର ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ନଅଟି ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ରହିଛି। ଦୁଇଟି ଆଖି, ଦୁଇଟି କାନ, ଦୁଇଟି ନାକପୁଡ଼ା, ଗୋଟିଏ ପାଟି ଏବଂ ଦୁଇଟି ନିମ୍ନ ଅଙ୍ଗକୁ ଏହି ନଅଟି ଦ୍ୱାର ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶରୀରରୁ ପ୍ରାଣବାୟୁ ବାହାରିଯାଇ ଆତ୍ମା ନିଜର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରେ । ତେଣୁ ଶରୀରର ପବିତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ମୃତଦେହର ଖୋଲା ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଆବୃତ କରିବା ପାଇଁ ତୁଳା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । କେବଳ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ନୁହେଁ, ଏହା ପଛରେ କିଛି ବ୍ୟବହାରିକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ, ମୃତ୍ୟୁର କିଛି ସମୟ ପରେ ଶରୀରରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ପଚନ ବା ବିଘଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଶରୀର ଭିତରେ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହ କେତେକ ସ୍ଥିତିରେ ନାକ ଓ କାନ ଦେଇ ଶାରୀରିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବାହାରିପାରେ । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ମୃତଦେହର ନାକ ଓ କାନରେ ତୁଳା ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବାହାରକୁ ଆସିବା ରୋକିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ମୃତଦେହର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଜାୟ ରହିଥାଏ । ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପୂର୍ବରୁ ପରିବାର ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଶେଷ ଦର୍ଶନ କରିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାବ୍ୟତୀତ କେତେକ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃତଦେହର ପବିତ୍ରତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ବଜାୟ ରଖିବା ଜରୁରୀ । ତେଣୁ ଶରୀରର ଖୋଲା ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରାଯାଏ । କେତେକ ଲୋକବିଶ୍ୱାସରେ ଏହାକୁ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଓ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା ସହ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି । ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରା ଓ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଧାର୍ମିକ ଓ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା ଓ ମୃତଦେହର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷାର ଏକ ପ୍ରଚଳିତ ରୀତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ।
