ଶ୍ରାବଣ ମାସକୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ସମୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ । ଏହି ମାସରେ ଭକ୍ତମାନେ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନା, ଜଳାଭିଷେକ ଏବଂ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ଶ୍ରାବଣ ସୋମବାର ବ୍ରତର ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ରହିଛି । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ, ଏହି ବ୍ରତ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରି ବ୍ରତ କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ ଜୀବନର ଦୁଃଖ-କଷ୍ଟ, ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା, କର୍ମଜୀବନର ବାଧା ଓ ମାନସିକ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ଭଗବାନ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭକ୍ତଙ୍କର ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ପୁରାତନ କାଳରେ ଏକ ନଗରରେ ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟାପାରୀ ବାସ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତିର କୌଣସି ଅଭାବ ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନ ସୁଖ ନ ମିଳିବାରୁ ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ରହୁଥିଲେ । ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାରେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୋମବାର ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ।
ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମାତା ପାର୍ବତୀ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଭଗବାନ ଶିବ କହିଲେ ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ପାଏ । ତଥାପି ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ସେ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନର ବରଦାନ ଦେଲେ । କିନ୍ତୁ ସେହି ପୁତ୍ରର ଆୟୁ କେବଳ ୧୨ ବର୍ଷ ହେବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ଘରେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଲା । ପୁଅଟି ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତାକୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କାଶୀ ପଠାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ସହ ମାମୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯାତ୍ରାପଥରେ ଯଜ୍ଞ କରିବା ସହ ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେମାନେ ଏକ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ବିବାହ ଚାଲିଥିଲା । ବିବାହ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରାଜକୁମାର ଗୋଟିଏ ଆଖିରୁ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଥିବାରୁ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ପିତା ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୁଅକୁ ବର ସଜାଇ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ ।
ତେବେ ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିବାରୁ ସୁଯୋଗ ପାଇ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଜଣାଇଦେଲେ । ଏହା ପରେ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ବାରାତ ଫେରିଯାଇଥିଲା ।
ଏହାପରେ ସେ ଓ ତାଙ୍କର ମାମୁ କାଶୀରେ ପହଞ୍ଚି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ସହ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂରଣ ହେବା ଦିନ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବନତି ଘଟିଥିଲା ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଦେଖି ତାଙ୍କର ମାମୁ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିଲେ।
ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ମାତା ପାର୍ବତୀ ସେହି ପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିଲେ । ମାତା ପାର୍ବତୀ ବାଳକର ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମାମୁଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ପ୍ରଥମେ ଶିବ କହିଥିଲେ ଯେ ବାଳକର ଆୟୁ ସମାପ୍ତ ହୋଇସାରିଛି। କିନ୍ତୁ ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କର କରୁଣାକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ସେ ବାଳକକୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
