ରଙ୍ଗର ପର୍ବ ହୋଲି ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି । ଯାହାକୁ ନେଇ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ଘରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ହୋଲି କେବଳ ରଙ୍ଗ ସହିତ ଖେଳିବାର ପର୍ବ ନୁହେଁ । ଏହା ସହିତ ଅନେକ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଯାହା ପୂର୍ବ ପିଢିଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ଜାଣିଛୁ । ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ହୋଲିରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ କାହାଣୀ ଶୁଣିଥାଉ, କିନ୍ତୁ ହୋଲି ସହିତ ଜଡିତ ଆହୁରି ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କାହାଣୀ ଅଛି । ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କଂସ, ପୁତନା ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ରହିଛି ଯାହା ଆପଣ ଶୁଣି ନଥିବେ ।
ହୋଲି ସହିତ ଜଡିତ ଏକ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ପୁତନା ସହିତ ଜଡିତ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, କଂସ ନାମକ ଜଣେ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ । ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଭଲ ପାଉଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଦେବକୀ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ, ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ସନ୍ତାନ କଂସଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବ । ଏହା ଶୁଣି କଂସ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ । ଏହାପରେ ଦେବକୀ ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଏକ କୋଠରୀରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଲେ। ସେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରୁଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ଗୋକୁଳକୁ ନେଇଗଲେ । କଂସ ଏହା ଜାଣିବା ମାତ୍ରେ, ସେ ପୁତନା ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସକୁ ପଠାଇଲେ, ଯାହାର ଶରୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିଲା । ପୁତନା ଅନେକ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଶେଷରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳାର ବେଶ ଧାରଣ କରି ନନ୍ଦ ବାବାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବିଷ ମିଶ୍ରିତ କ୍ଷୀର ଖୁଆଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କିନ୍ତୁ, ବାଲଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ଏଥିରୁ କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଗାଢ଼ ନୀଳ ହୋଇଗଲା । ପୌରାଣିକ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ କାହିଁକିନା ରାଧା ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ କି ନାହିଁ । ତେଣୁ ମାତା ଯଶୋଦା ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ରାଧାଙ୍କ ରଙ୍ଗ ସହିତ ରଙ୍ଗ ମିଶାଇବାକୁ । ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାଧା ଏବଂ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିଲେ ଏବଂ ଏହିଠାରୁ ରଙ୍ଗୀନ ହୋଲିର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କାରଣରୁ ଫାଲଗୁନ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ହୋଲିକୁ ବହୁତ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ପ୍ରେମ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

