କାଠମାଣ୍ଡୁ : ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ନିଖୋଜ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିବାର ଆଇନଗତ ସମୟସୀମାକୁ ନେପାଳ ସରକାର ୧୨ ବର୍ଷରୁ ମାତ୍ର ୪୫ ଦିନକୁ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଉଡେଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାର ୪୫ ଦିନିଆ ବାର୍ଷିକୀ ପୂର୍ବରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ବନ୍ୟା ପରେ ନିଖୋଜ ହୋଇଥିବା ୫,୨୮୫ ଜଣଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଇବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ସହଜ କରିଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଇବା, ସରକାରୀ କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇବା, ବୀମା ଦାବି ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜଟିଳ ଆଇନଗତ ବାଧା ଦୂର କରିବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ। ନିଖୋଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେପାଳୀ ନାଗରିକଙ୍କ ସହିତ ଅତି କମରେ ୧୮୯ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ ପରିବାର ଘଟଣା ପରଠାରୁ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବାଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।
ଆବେଦନ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ’ଣ?
ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେପି ଶର୍ମା ଓଲିଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟର ସୁପାରିସରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ନିଖୋଜ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପ୍ରମାଣ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହେବ। କାଠମାଣ୍ଡୁରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଏହି ସୂଚନା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ନେପାଳ ପ୍ରଶାସନ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନ କରିବ। ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଜୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ନାଗରିକତା ଦଲିଲ, ପୁଲିସ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ଦୂତାବାସ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆଧାରରେ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବ।
ଭାରତରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ’ଣ?
ନେପାଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଜାରି କରିବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କନସୁଲାର ଔପଚାରିକତା ପୂରଣ କରିବା ପରେ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାର, ବୀମା ଦାବି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଏହି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
