ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଧୁମଧାମରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୂଜା ପାଳନ କରାଯାଏ । ବିଶେଷକରି କାରଖାନା, ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନ, ନିର୍ମାଣସ୍ଥଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କାରିଗରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୂଜାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୂଜା? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପୌରାଣିକ ଓ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା ।
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ ଭଗବାନ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଦେବଶିଳ୍ପୀ ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥପତି ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ପୁରାଣ ଓ ଧାର୍ମିକ କଥାବସ୍ତୁରେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ଓ କାରିଗରୀ କଳାର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଭବନ ଏବଂ ନଗର ନିର୍ମାଣରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ପୌରାଣିକ ବିଶ୍ବାସ ଅନୁସାରେ, ଲଙ୍କା ନଗରୀ ଏବଂ ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନାମ ଜଡ଼ିତ । ଏହାଛଡ଼ା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଭଳି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ ।
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୂଜାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ରମ, କାରିଗରୀ କଳା, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କୌଶଳ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା । ତେଣୁ ଏହି ଦିନ କାରଖାନା ଓ ୱାର୍କଶପ୍ରେ ଥିବା ମେସିନ୍, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ଉପକରଣକୁ ସଫା କରି ପୂଜା କରାଯାଏ । ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୂଜା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଶିଳ୍ପ ଓ କାରିଗରୀ କାମ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜ କାମ, କୌଶଳ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବାର ଏକ ଅବସର । ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୂଜା ଅବସରରେ ଦେବଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ଶୁଭ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଥାଏ ।
