ଯେବେକି ଉତେଜନା କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ନୁହେଁ ଜୀବନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ , ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟାର ମଧ୍ୟ ସାଙ୍ଘାତିକ ପରିଣାମ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକୁ ଆମେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବୁଝି ପରି ନଥାଉ, କିନ୍ତୁ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଟେନ୍ସନକୁ ନେଇ ଉପଚାର ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି l
ମାନସିକ ଉତେଜନା କାହିଁକି ଦେଖାଯାଇ ଥାଏ ?
ମାନସିକ ଚାପ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଭିତରୁ ଇମୋସନକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ସାଇକୋଲୋଜି ଓ ନିୟୁରୋଲୋଜି ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ପୀଡିତ କରିଥାଏ, ଏହା ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାକୁ ଶରୀର ଏବଂ ମନ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗାଡିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ l ମାନସିକ ଉତେଜନା କେବଳ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ନୁହେଁ ବରଂ ଶରୀରର ବାତ ଦୋଷକୁ ଅସନ୍ତୁଳନ କରିବାରେ ସଂକେତ ଅଟେ l
ବାତ ଦୋଷ କଣ ?
ଅନେକ ଆୟୁର୍ବେଦ ଗ୍ରଂଥରେ ଏହା ଉଲେଖ ରହିଛି ଯେ ବାତ ଦୋଷ ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ତତ୍ୱ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଟେ, ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପେଟ ଓ ଅନ୍ତରେ ରହିଥାଏ, ଏହାର କାରଣ ଷ୍ଟ୍ରେସ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଡାଇଜେସନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ, ଶରୀରରେ ଗତି ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବାତ କାରଣରୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ, ଏହା ସହିତ ଏହା ଶେର୍କୁଲେସନ ଏବଂ ନର୍ଭସ ପ୍ରୋସେସକୁ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ କରିଥାଏ l
ଅସନ୍ତୁଳିତ ବାତର ଲକ୍ଷଣ –
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୋଷ ଅସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମାନସିକ ଅସ୍ଥିରତା, ଉତେଜନା, ଅନିଦ୍ରା ଓ ଶାରୀରିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ, ଶରୀରରେ ଏହି ଅସନ୍ତୁଳନ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମ ମାଂସ ଏବଂ ଲିଗାମେଣ୍ଟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ l
– ଆୟୁର୍ବେଦ ଉପଚାର ଅନୁସାରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନିଜର ଗୋଟିଏ ସନ୍ତୁଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆପଣାଇବା ଜରୁରୀ l
– ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବିଶ୍ରାମ, ସନ୍ତୁଳିତ ଭୋଜନ, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ମାଲିସ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ l କାହିଁକିନା ମାଂସପେଶୀ ସୁସ୍ଥ ରହିବା ସହିତ ମାନସିକ ଉତେଜନା ଦୂର ହୋଇଥାଏ l
– ଯୋଗ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମ ମଧ୍ୟ ଆୟୁର୍ବେଦର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ, ଯାହାକି ବାତ ପିତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ l