ଯଦି ଆପଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଛପନ ଭୋଗ ଲଗାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରଥମେ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ଜରୁରୀ ନିୟମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣି ନିଅନ୍ତୁ । ଭୋଗର ପବିତ୍ରତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତୁଳସୀ ପାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କିଛି ଏମିତି ଭୁଲ୍ ଅଛି ଯାହା କରିବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପର୍ବକୁ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଉପବାସ ରଖନ୍ତି, ମନ୍ଦିର ଓ ଘରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗାର କରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତି । ବାଳ ଗୋପାଳଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଭକ୍ତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଛପନ ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି । ତେବେ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇବା ସମୟରେ କିଛି ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତାର ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ରଖିବା ଜରୁରୀ ।
ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ୫୬ ଭୋଗ ଲଗାଇବାର ପରମ୍ପରା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଆସୁଛି । ଏହା ସହ ଏକ ପୌରାଣିକ କଥା ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି । କୁହାଯାଏ, ମାତା ଯଶୋଦା ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଆଠ ପ୍ରହର ଭୋଜନ କରାଉଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୋପରୁ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଉଠାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଲଗାତାର ସାତ ଦିନ ଓ ଆଠ ପ୍ରହର କିଛି ଖାଇନଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ଏବଂ ବର୍ଷା ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ ୭ ଦିନ, ୮ ପ୍ରହର, ଅର୍ଥାତ୍ ୫୬ ପ୍ରକାରର ଭୋଗ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଯଦି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଛପନ ଭୋଗ ଲଗାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଛପନ ଭୋଗ ଲଗାଇବାର କିଛି ଜରୁରୀ ନିୟମ ବିଷୟରେ ।
ଛପନ ଭୋଗ ଲଗାଇବାର ନିୟମ:
ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ସାତ୍ତ୍ୱିକତା:
ଭୋଗର ସମସ୍ତ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ହେବା ଉଚିତ୍ । ଛପନ ଭୋଗର ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦେଶୀ ଘିଅରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ଏଥିରେ ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିଷେଧ ବୋଲି ଧରାଯା ଏ।
ତୁଳସୀ ପତ୍ର ରଖିବା ଜରୁରୀ:
ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଲଗାଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୋଗରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ରଖିବା ଜରୁରୀ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ତୁଳସୀ ବିନା ଭଗବାନ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ପାତ୍ରର ଚୟନ:
ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭୋଗ ସୁନା, ରୁପା, ତମ୍ବା, ପିତ୍ତଳ, କାଠ କିମ୍ବା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ଷ୍ଟିଲ୍ କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର ନକରିବାକୁ କୁହାଯାଏ ।
ଜଳର ପାତ୍ର:
ଭୋଗ ସହିତ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଦର ପୂର୍ବକ ଏକ ଛୋଟ ଜଳଭରା ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ଏହାକୁ ଜଳ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ରଖାଯାଏ ।
ସମୟାବଧି:
ଭୋଗକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଛି ସମୟ ରଖି ଘଣ୍ଟି ବଜାନ୍ତୁ କିମ୍ବା ତାଳି ବଜାଇ ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତୁ । ଏହା ପରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ, ପ୍ରାୟ ୫ରୁ ୧୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ପୂଜା ଘରର ପରଦା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିଜେ ସେଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତୁ ।
ପ୍ରସାଦ ହଟାଇବାର ସମୟ:
ଭୋଗକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଧିକ ସମୟ କିମ୍ବା ସାରା ଦିନ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ୫ରୁ ୧୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଗକୁ ହଟାଇ ତାହାକୁ ପ୍ରସାଦ ଭାବେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ୍ ।
