ଆମର ଲୁହ ଏବଂ ଝାଳର ସ୍ୱାଦ ଲୁଣିଆ । କିନ୍ତୁ ଏହି ଲୁଣିଆ ଆକସ୍ମିକ ନୁହେଁ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ମାନବ ଶରୀର କିପରି ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖେ, ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ ତାହା ସହିତ ଜଡିତ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯେ ଝାଳ ଏବଂ ଲୁହର ସ୍ୱାଦ କିପରି ଲୁଣିଆ ହୁଏ।
ଲୁହ ଏବଂ ଝାଳର ସ୍ୱାଦ ଲୁଣିଆ ହେବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସୋଡିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ଲୁଣ କୁହାଯାଏ। ସୋଡିୟମ୍ ସହିତ, ଏଥିରେ ପୋଟାସିୟମ୍ ଏବଂ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଭଳି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ଏହି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ତରଳ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା, ସ୍ନାୟୁ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ମାଂସପେଶୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଯେହେତୁ ଲୁହ ଏବଂ ଝାଳ ରକ୍ତପ୍ରବାହ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ତରଳ ପଦାର୍ଥରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତେଣୁ ଏଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଏହି ଦ୍ରବୀଭୂତ ଲବଣ ଥାଏ।
ଲୁହ ପ୍ରାୟ ୯୮% ପାଣିରେ ଗଠିତ । କିନ୍ତୁ ବାକି ସ୍ଥାନରେ ଲୁଣ, ପ୍ରୋଟିନ୍ ଏବଂ ତେଲ ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୁହରେ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ଲୁଣ ଥାଏ, ଯାହା ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଝାଳ ଗ୍ରନ୍ଥି ରକ୍ତରୁ ପାଣି ଏବଂ ଲୁଣ ବାହାର କରେ ଏବଂ ଶରୀର ଗରମ ହେବା ପରେ ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାଡ଼ି ଦିଏ। ଯେତେବେଳେ ଝାଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ, ଏହା ଶରୀରକୁ ଥଣ୍ଡା କରେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଯଦିଓ ଶରୀର କିଛି ପାଣି ପୁନଃଶୋଷଣ କରେ, ଲୁଣ ଚର୍ମରେ ରହିଥାଏ।
ମାନବ ଶରୀର ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ କରେ ନାହିଁ। ବରଂ, ଲୁଣ ପ୍ରତିଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଥରେ ଖାଇବା ପରେ, ଏହା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରକ୍ତ ଏବଂ ଶରୀର ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ଏହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ଜଳୀୟ ଅଂଶ ବଜାୟ ରଖିବା, ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ ଏବଂ ମାଂସପେଶୀ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରାୟ ୨୨୫ ଗ୍ରାମ ଲୁଣ ଥାଏ। ଏହି ଲୁଣ ରକ୍ତ, ଟିସୁ ଏବଂ କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା, ସଠିକ୍ ସ୍ନାୟୁ ସଂଚାରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ମାଂସପେଶୀ ସଂକୋଚନକୁ ସହଜ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।
ଯେତେବେଳେ ଲୁଣ ସ୍ତର ଶରୀରର ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ବୃକକ୍ ଅତିରିକ୍ତ ଲୁଣକୁ ଛାଣି ପରିସ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାର କରେ। କିଛି ଲୁଣ ଝାଳ ଏବଂ ଲୁହ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ବାହାର କରାଯାଏ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ସ୍ତର ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ ଏବଂ ଶରୀରରେ କ୍ଷତିକାରକ ଅସନ୍ତୁଳନକୁ ରୋକାଯାଏ।
