ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଭାବନା ଓ ଭକ୍ତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ । ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଅନେକ ନୀତି ଓ ପରମ୍ପରା ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ସୁନା ବେଶ । ଏହି ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ସାହ ଭରିଯାଏ । ତେବେ କାହିଁକି ଏହି ସୁନା ବେଶ ପାଳନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପଛରେ କଣ ରହସ୍ୟ ରହିଛି ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ।
ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ରଥଯାତ୍ରା ପରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତିନି ଠାକୁର ରଥ ଉପରେ ହିଁ ରାଜକୀୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ସୁନା ବେଶ ବା ବଡ଼ ତଡ଼ାଉ ବେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସୁନାର ହାତ, ପାଦ, ମୁକୁଟ, ହାର, ଶ୍ରୀଭୁଜ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜାଯାଏ । କୁହାଯାଏ, ଏହି ବେଶର ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା ଗଜପତି ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ । ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା ପରେ ସେ ବହୁ ପରିମାଣର ସୁନା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦ ନେଇ ଫେରିଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ପଦକୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ସମର୍ପଣ କରିବାର ପରମ୍ପରାରୁ ସୁନା ବେଶର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ମତ ରହିଛି । ସୁନା ବେଶର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର । ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନାଥ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନା କିମ୍ବା ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାରର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ଭକ୍ତଙ୍କ ଭାବନା ଓ ଭକ୍ତି ହିଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମ୍ପଦ । ତେଣୁ ସୁନା ବେଶକୁ କେବଳ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭକ୍ତି ଓ ସମର୍ପଣର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ରଥ ଉପରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ସୁନା ବେଶ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପୁରୀରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଥାଏ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦର୍ଶନ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆସେ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସ୍ଥା ରହିଛି ।
ତେବେ ସୁନା ବେଶର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ହେଉଛି ଭକ୍ତି । ସୁନାର ଚମକ ଠାରୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତଙ୍କ ଅସୀମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ହିଁ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଜି ବି ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି । ଏହି ଦିବ୍ୟ ବେଶ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ, ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ, ନିଷ୍ଠା ଓ ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି ହିଁ ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ।
